Cách đây hơn ba thập niên, vùng đất phía Nam Sài Gòn – nơi nay là quận 7, TP.HCM – vẫn còn là đầm lầy chua mặn, dân cư thưa thớt và giá trị kinh tế nông nghiệp gần như không đáng kể.
Ít ai ngờ rằng chính nơi đây sẽ trở thành một trong những khu đô thị hiện đại, quy hoạch đồng bộ và đáng sống bậc nhất Việt Nam: Khu đô thị Phú Mỹ Hưng.
Khởi đầu từ tầm nhìn chiến lược
Năm 1993, Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng chính thức được thành lập ngày 19/5, là liên doanh giữa Công ty Phát triển Công nghiệp Tân Thuận (IPC – Việt Nam, thuộc UBND TP.HCM) và Tập đoàn CT&D (nay là Phú Mỹ Hưng Asia Holdings, Đài Loan). Đây là một trong những dự án liên doanh bất động sản tiên phong sau Đổi mới, gắn liền với chiến lược phát triển khu Nam Sài Gòn theo hướng “ra biển Đông”.
Trước đó, năm 1991, liên doanh đã khởi động Khu chế xuất Tân Thuận. Năm 1993–1994, cuộc thi quy hoạch quốc tế được tổ chức. Đồ án của Skidmore, Owings & Merrill (Mỹ), với sự tư vấn của Koetter Kim & Associates (Mỹ) và Kenzo Tange & Associates (Nhật Bản), được chọn. Ngày 8/12/1994, Thủ tướng Võ Văn Kiệt phê duyệt Quy hoạch tổng thể đô thị mới Nam Sài Gòn (Quyết định 749/TTg) trên diện tích khoảng 2.600 ha, với 21 phân khu chức năng. Phú Mỹ Hưng được giao phát triển năm cụm đô thị (A, B, C, D, E) dọc đại lộ Nguyễn Văn Linh, trong đó Khu A – Trung tâm đô thị mới – rộng khoảng 433 ha là trái tim của dự án.
Xây dựng từ nền móng hạ tầng
Công việc thực sự bắt đầu từ giữa thập niên 1990. Tháng 7/1996, hạ tầng đô thị khởi công. Tháng 12 cùng năm, đại lộ Nguyễn Văn Linh – tuyến đường xương sống dài 17,8 km – được khởi công với sự chứng kiến của Thủ tướng. Giai đoạn 1 (2 làn) thông xe năm 1998; giai đoạn 2 (4–6 làn) hoàn thành năm 2003; toàn tuyến mở rộng lên 10–14 làn, rộng 120 m hoàn thiện năm 2007. Đây không chỉ là con đường giao thông mà còn là biểu tượng của sự thay đổi diện mạo cả vùng Nam Sài Gòn, kết nối với các trục huyết mạch khác như cao tốc TP.HCM – Trung Lương, cầu Phú Mỹ…
Năm 1998, dự án nhà ở đầu tiên Mỹ Cảnh được công bố. Đầu những năm 2000, cư dân đầu tiên bắt đầu về sinh sống. Giai đoạn 2000–2010 chứng kiến sự hình thành rõ nét của các tiểu khu: Cảnh Đồi, Kênh Đào, Nam Viên, Văn hóa – Giải trí… Các tiện ích thiết yếu lần lượt xuất hiện: trường Quốc tế Nam Sài Gòn (SSIS), Bệnh viện FV, Trung tâm hội chợ và triển lãm Sài Gòn (SECC), hồ Bán Nguyệt, cầu Ánh Sao, công viên cây xanh…
Năm 2008, Bộ Xây dựng chính thức công nhận Phú Mỹ Hưng là “Khu đô thị kiểu mẫu” đầu tiên của Việt Nam – danh hiệu đến nay vẫn gần như độc nhất.
Hoàn thiện và nâng tầm
Từ 2011 đến 2020, khu đô thị bước vào giai đoạn hoàn thiện tiện ích cao cấp. Crescent Mall, Phu My Hung Tower, các dự án căn hộ thế hệ mới như Midtown (hợp tác với đối tác Nhật Bản), The Ascentia, The Antonia… lần lượt ra đời. Mật độ xây dựng được kiểm soát ở mức thấp (khoảng 26%), hệ số sử dụng đất hợp lý, không gian xanh và mặt nước được bảo tồn, tạo nên môi trường sống hài hòa.
Giai đoạn từ 2021 đến nay, Phú Mỹ Hưng hướng tới đô thị thông minh, chuyển đổi số trong quản lý, tiếp tục phát triển các sản phẩm nhà ở hạng sang và mở rộng hoạt động ra ngoài TP.HCM. Hiện nay, khu vực này là nơi sinh sống của khoảng 35.000–40.000 cư dân (có nguồn thống kê cao hơn), trong đó tỷ lệ người nước ngoài khá lớn (khoảng 30%), tạo nên cộng đồng đa văn hóa, đa quốc tịch. Hàng chục nghìn lao động làm việc tại các văn phòng, trung tâm thương mại; hơn 15.000 học sinh, sinh viên học tập tại hệ thống trường học đa dạng.
Giá trị và dấu ấn
Phú Mỹ Hưng không chỉ là dự án bất động sản. Nó là minh chứng cho việc quy hoạch dài hạn, đầu tư hạ tầng trước, phát triển đồng bộ kỹ thuật – xã hội – cảnh quan. Từ vùng đất “tận cùng” của Sài Gòn xưa, nơi đây đã trở thành trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, giáo dục, y tế và cư trú của khu vực phía Nam thành phố, góp phần quan trọng vào chiến lược phát triển TP.HCM hướng ra biển Đông.
Hơn 30 năm đã trôi qua. Phú Mỹ Hưng vẫn tiếp tục viết tiếp câu chuyện đô thị hóa bền vững, trở thành một trong những mô hình tham chiếu cho các khu đô thị mới trên cả nước. Từ đầm lầy đến phố phường hiện đại – đó là hành trình của tầm nhìn, quyết tâm và sự hợp tác quốc tế đã để lại dấu ấn sâu đậm trên bản đồ TP.HCM.